Przejdź do treści

WCAG 2.2 dla fundacji w 2026: kiedy musisz, kiedy warto i co naprawić w pierwszej kolejności

Patryk KorzeniowskiPatryk Korzeniowski22 min czytania

Przewodnik po WCAG 2.2 dla fundacji: kiedy zgodność jest obowiązkiem prawnym, jak czytają to recenzenci grantów (FE, KPO, NIW) i co naprawić po słabym audycie.

Ciemna kompozycja z centralną ramką przeglądarki, po której przebiega zielony focus-ring łączący pole formularza, przycisk i link. Po bokach przeszklone panele z paskami kontrastu i znacznikami poziomu AA

WCAG dla fundacji w 2026 roku to temat, który wraca przy każdym wniosku grantowym, najczęściej w ostatniej fazie oceny. Większość polskich fundacji żyje w jednym z dwóch przekonań. Pierwsze: „WCAG nas nie dotyczy, bo to dla urzędów". Drugie: „WCAG dotyczy wszystkich od 28 czerwca 2025, więc kupiliśmy audyt za 800 zł i mamy spokój". Oba są w połowie nieprawdziwe i oba kosztują. Pierwsze, gdy recenzent grantu zaznacza w arkuszu „strona niezgodna z WCAG 2.1 AA" i wniosek przepada w ostatniej fazie oceny. Drugie, gdy „audyt zgodności" okazuje się być PDF-em wygenerowanym z Lighthouse, który łapie góra 30 procent realnych problemów. W tym tekście rozjaśniamy trzy rzeczy: kiedy fundacja musi spełniać WCAG, dlaczego prawie zawsze warto, nawet jeśli nie musi, i co realnie naprawić w pierwszej kolejności, gdy audyt wyjdzie źle.

Najważniejsze w skrócie

  • Większość fundacji nie jest „podmiotem publicznym" w rozumieniu ustawy z 4 kwietnia 2019 i nie podlega też bezpośrednio Europejskiemu Aktowi o Dostępności (EAA), wdrożonemu do polskiego prawa ustawą z 26 kwietnia 2024 obowiązującą od 28 czerwca 2025.
  • Wymóg zgodności z WCAG 2.1 AA (a coraz częściej 2.2 AA) wpada do fundacji „bocznym wejściem": przez Wytyczne równościowe dla Funduszy Europejskich 2021–2027, regulaminy NIW (NOWEFIO, PROO), zlecanie zadań publicznych przez urzędy oraz partnerstwa z podmiotami publicznymi.
  • Narzędzia automatyczne typu Lighthouse i axe wykrywają około 30–40 procent realnych problemów WCAG. Reszta wymaga testu klawiaturowego, czytnika ekranu i zdrowego rozsądku.
  • WCAG 2.2 jest aktualną rekomendacją W3C od 5 października 2023 i normą ISO/IEC 40500:2025 od 21 października 2025. Polskie prawo nadal odsyła do WCAG 2.1, ale logika kosztów mówi: nowy projekt buduj od razu pod 2.2.

1. Kogo dotyczy WCAG: fundacje, NGO i obowiązki prawne w 2026

Krótka odpowiedź dla osoby, która chce ją wkleić do prezentacji dla zarządu: standardowa fundacja, prowadząca stronę informacyjną, zbierająca darowizny, publikująca raporty roczne i realizująca projekty z grantów, prawnie nie ma obowiązku zgodności z WCAG na podstawie ustawy z 4 kwietnia 2019 ani z EAA. Ma natomiast w praktyce taki obowiązek za każdym razem, gdy korzysta ze środków publicznych lub realizuje umowę z urzędem. Poniżej rozkładamy to na czynniki pierwsze.

1.1 Polska ustawa o dostępności cyfrowej z 4 kwietnia 2019: kogo realnie obejmuje

Ustawa z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (Dz. U. 2019 poz. 848, tekst jednolity Dz. U. 2023 poz. 82, znowelizowana ustawą z 9 marca 2023, która weszła w życie 17 kwietnia 2023) wymaga zgodności z WCAG 2.1 na poziomie AA. Wymagania techniczne uznaje się za spełnione, gdy podmiot zapewnia dostępność z uwzględnieniem pkt 9, 10 i 11 normy EN 301 549 (Polska Norma wprowadzająca ETSI EN 301 549 V3.2.1:2021).

Krytyczny punkt dla fundacji to art. 2 ustawy. Wymienia on jednostki sektora finansów publicznych, państwowe jednostki organizacyjne, osoby prawne tworzone w celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, ich związki, oraz, w pkt 5: „organizacje pozarządowe, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (…) prowadzące działalność w sferze zadań publicznych wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 6, 7 lub 10 tej ustawy".

W praktyce ustawą objęte są te NGO, których cele statutowe obejmują:

  • pkt 6: ochronę i promocję zdrowia,
  • pkt 7: działalność na rzecz osób z niepełnosprawnościami,
  • pkt 10: działalność na rzecz osób w wieku emerytalnym (seniorów).

Fundacja prowadząca telefon zaufania, hospicjum, ośrodek dla seniorów albo program wsparcia osób z niepełnosprawnością wzroku jest podmiotem publicznym w rozumieniu tej ustawy. Fundacja edukacyjna, kulturalna, ochrony środowiska, prawnicza, działająca na rzecz dzieci i młodzieży albo wspierająca przedsiębiorczość, nie jest, choćby otrzymywała dotacje. Stanowisko Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej w odpowiedzi udzielonej redakcji ngo.pl jest tu jednoznaczne: środki pozyskane z dotacji w ramach realizacji zadań publicznych nie powodują uznania organizacji za podmiot publiczny. Decyduje sfera celów statutowych.

Sankcje za naruszenie ustawy są ograniczone: do 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia (czyli przy obecnym poziomie do około 10 tys. zł) za nieuzasadnione i uporczywe niezapewnianie dostępności strony lub aplikacji oraz do 5 tys. zł za brak deklaracji dostępności albo brak wymaganych w niej elementów. Karę nakłada minister właściwy do spraw informatyzacji po dwóch lub trzech kolejnych monitoringach.

1.2 Europejski Akt o Dostępności (EAA) i polska ustawa wdrażająca

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 (European Accessibility Act, EAA) została przeniesiona do polskiego prawa ustawą z 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (potocznie „Polski Akt o Dostępności", PAD). Ustawa weszła w życie 28 czerwca 2025 r. Organem nadzorczym dla usług cyfrowych jest m.in. Prezes Zarządu PFRON. W zakresie produktów i usług w obrocie wskazane są też inne organy nadzoru rynku.

EAA obejmuje katalog konkretnych produktów i usług: komputery konsumenckie i ich systemy operacyjne, terminale samoobsługowe (bankomaty, biletomaty, terminale płatnicze), czytniki e-booków, urządzenia telekomunikacyjne, usługi telekomunikacyjne, dostęp do audiowizualnych usług medialnych, e-booki i specjalistyczne oprogramowanie do nich, usługi bankowości detalicznej dla konsumentów, usługi handlu elektronicznego (e-commerce B2C), cyfrowe usługi informacyjne w transporcie pasażerskim. Ustawa wprost wyłącza mikroprzedsiębiorców (mniej niż 10 osób, obrót do 2 mln euro) świadczących usługi.

Co to znaczy dla fundacji?

Standardowa fundacja, która ma stronę informacyjną z formularzem darowizny, blogiem i raportami rocznymi, prawnie nie świadczy usług handlu elektronicznego w rozumieniu EAA. Darowizna nie jest umową sprzedaży konsumenckiej. Tu przepisy EAA nie sięgają.

Sytuacja zmienia się, gdy fundacja prowadzi:

  • sklep internetowy ze sprzedażą produktów na rzecz konsumentów (np. książki edukacyjne, gadżety, odzież z misji),
  • platformę szkoleń online sprzedawanych konsumentom,
  • usługi cyfrowe w jednym z sektorów EAA (rzadkie w NGO, ale możliwe w przypadku fundacji prowadzących działalność gospodarczą np. w bankowości społecznej lub telekomunikacji społecznej).

Wówczas fundacja, jeżeli nie spełnia kryteriów mikroprzedsiębiorcy, jest „podmiotem gospodarczym" w rozumieniu PAD i podlega tym samym obowiązkom co firma komercyjna. Sankcje sięgają do dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia, a kary mogą być powtarzane, dopóki przedsiębiorca nie usunie naruszenia.

Dwa zdania, których warto się trzymać: EAA nie zmienił prawnej sytuacji fundacji prowadzącej tylko stronę informacyjną i pozyskującej darowizny. Zmienił ją radykalnie tylko dla fundacji prowadzących e-commerce lub usługi konsumenckie z katalogu ustawy.

1.3 Wymóg WCAG w grantach (FE, KPO, NIW): tu kończą się wątpliwości

Niezależnie od tego, czy fundacja jest „podmiotem publicznym", każda dotacja ze środków unijnych lub krajowych w obecnej perspektywie wymaga zgodności z WCAG. Trzy kluczowe źródła.

Fundusze Europejskie 2021–2027 (FENG, FERS, FEnIKS, FEdLŚ i programy regionalne). Dokumentem rozstrzygającym są „Wytyczne dotyczące realizacji zasad równościowych w ramach funduszy unijnych na lata 2021–2027", opublikowane przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Załącznik nr 2 do Wytycznych zawiera „Standardy dostępności dla polityki spójności 2021–2027", w tym standard cyfrowy. Stanowisko jest jednoznaczne: „Wszystkie produkty projektów (w tym usługi), które otrzymają dofinansowanie z FE, muszą być dostępne dla wszystkich ich użytkowników/użytkowniczek". Standard cyfrowy odsyła do WCAG 2.1 AA jako poziomu odniesienia. Niezgodność z Wytycznymi może skutkować zakwestionowaniem kwalifikowalności wydatków, w skrajnych przypadkach utratą dofinansowania i obowiązkiem zwrotu środków. Wszystkie programy FE umożliwiają oznaczanie wydatków na dostępność dedykowanym znacznikiem („Wydatki na dostępność") w SL2021.

KPO (Krajowy Plan Odbudowy). Komponent C „Transformacja cyfrowa" oraz Komponent F „Poprawa jakości instytucji" odwołują się wprost do dostępności jako warunku horyzontalnego. Reformy i inwestycje finansowane z KPO dziedziczą zasady dostępnościowe ze Strategii na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021–2030 oraz programu Dostępność Plus. W praktyce w regulaminach naborów pojawiają się klauzule typu: „Beneficjent zobowiązuje się do zapewnienia zgodności produktów cyfrowych z WCAG 2.1 na poziomie AA i opublikowania deklaracji dostępności".

NIW-CRSO (NOWEFIO, PROO, Fundusz Młodzieżowy, Program Wspierania Rozwoju Organizacji Poradniczych). Regulaminy edycji 2026, opublikowane jesienią 2025, kontynuują wymóg dostępności wynikający z umowy o realizację zadania publicznego. W praktyce zlecający publikuje materiały, formularze i strony projektowe zgodnie z wymogami dostępności, a beneficjent (fundacja) odpowiada za ich treść. Część konkursów dodaje kryteria strategiczne premiujące projekty zwiększające dostępność.

Fundusze Norweskie i EOG (IV edycja 2021–2028). Polska podpisała Memoranda of Understanding 23 kwietnia 2025, alokacja to 925 mln euro. Pierwsze nabory ruszają w 2026. Regulacje funduszy norweskich (Regulations on the implementation of the EEA/Norway Financial Mechanism 2021–2028) traktują dostępność jako zasadę przekrojową, a operatorzy programów (m.in. Fundusz Społeczeństwa Obywatelskiego) tradycyjnie wymagają od beneficjentów dostępnych stron projektów, dostępnych dokumentów i dostępnej promocji.

Fundusz Sprawiedliwości w komponentach kierowanych do NGO (np. wsparcie pokrzywdzonych) operuje w logice realizacji zadania publicznego, więc dziedziczy wymagania ustawy z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (art. 4 ust. 3) i ustawy o dostępności cyfrowej w zakresie zadania zleconego.

Praktyczna zasada: jeżeli przygotowujesz wniosek do programu finansowanego ze środków publicznych, czytasz regulamin, szukasz hasła „dostępność" lub „WCAG" i znajdziesz wymóg w 95 procentach przypadków. Brak hasła nie oznacza, że wymóg nie obowiązuje, bo Wytyczne równościowe są dla funduszy europejskich nadrzędne.

1.4 Dlaczego warto, nawet jeśli prawnie nie musisz

W Polsce żyje, według ostatnich szacunków GUS i ZUS, około 4 mln osób z niepełnosprawnościami. Do tego dochodzą seniorzy, użytkownicy mobilni z ograniczonym kontrastem na słońcu i osoby z czasową niesprawnością. Łącznie 15–20 procent użytkowników internetu w Polsce regularnie napotyka bariery, których WCAG dotyczy. Dla fundacji, której misją jest pomoc, edukacja albo zmiana społeczna, niedostępna strona to zaprzeczenie misji.

Argument SEO: Google traktuje semantyczny HTML, atrybuty alt, prawidłowo zagnieżdżone nagłówki i czytelny kontrast jako sygnały rankingowe. Strona zgodna z WCAG AA z reguły lepiej rankuje na long-tail, lepiej działa w trybie czytelnika i konwertuje darowizny.

2. WCAG 2.2 AA w praktyce: poziomy, zasady POUR i nowości

Krótka definicja: WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) to międzynarodowy standard dostępności treści internetowych opracowywany przez W3C. Wersja 2.2 stała się oficjalną rekomendacją W3C 5 października 2023 (zaktualizowana 12 grudnia 2024) i normą ISO/IEC 40500:2025 z 21 października 2025. WCAG 2.2 jest w pełni wstecznie zgodny z WCAG 2.1 i 2.0, dodaje dziewięć nowych kryteriów sukcesu i usuwa jedno (4.1.1 Parsing).

2.1 Cztery zasady POUR

Cała struktura WCAG opiera się na czterech zasadach (akronim POUR):

  • Postrzegalność (Perceivable): użytkownik musi móc odebrać treść jednym ze zmysłów (alternatywy tekstowe, napisy, kontrast, struktura nagłówków).
  • Funkcjonalność (Operable): użytkownik musi móc obsłużyć interfejs (klawiatura, czas reakcji, brak treści wywołujących napady, nawigacja).
  • Zrozumiałość (Understandable): treść i obsługa muszą być przewidywalne i zrozumiałe (język, etykiety formularzy, komunikaty błędów, spójna nawigacja).
  • Kompatybilność (Robust): treść musi być poprawnie interpretowana przez technologie wspomagające (czytniki ekranu, oprogramowanie powiększające).

Pod każdą zasadą znajdują się wytyczne, a pod nimi „kryteria sukcesu" oznaczone numerem trzyczęściowym (np. 1.4.3 to trzecie kryterium pod czwartą wytyczną pierwszej zasady).

2.2 Poziomy A, AA, AAA: który Cię obowiązuje

Każde kryterium sukcesu ma przypisany poziom: A (najbardziej podstawowy), AA (rozszerzony) lub AAA (zaawansowany). Standardem prawnym i grantowym w Polsce, UE i większości jurysdykcji jest poziom AA. Oznacza to, że strona musi spełniać wszystkie kryteria poziomu A oraz wszystkie kryteria poziomu AA. Poziom AAA jest aspiracyjny: W3C wprost stwierdza, że nie zaleca się wymagania pełnej zgodności AAA dla całych stron, bo nie wszystkie treści da się do tego dostosować.

W WCAG 2.2 jest łącznie 86 kryteriów sukcesu (po dodaniu dziewięciu nowych i usunięciu 4.1.1 Parsing), z czego 30 na poziomie A, 24 na poziomie AA i 32 na poziomie AAA.

2.3 Co nowego w WCAG 2.2 wobec 2.1

Dziewięć nowych kryteriów odpowiada na luki, które dotyczą realnej obsługi serwisów: ukrywanie focusu pod sticky headerem, drobne tap targety, wymuszone testy kognitywne przy logowaniu, powtarzanie tych samych danych w różnych formularzach.

  • 2.4.11 Focus Not Obscured (Minimum), AA: element z focusem klawiaturowym nie może być w całości ukryty przez treść autora (sticky header, cookie banner).
  • 2.4.12 Focus Not Obscured (Enhanced), AAA: rozszerzona wersja, żadna część elementu z focusem nie może być zakryta.
  • 2.4.13 Focus Appearance, AAA: focus indicator min. obwód 2 piksele i kontrast 3:1.
  • 2.5.7 Dragging Movements, AA: każda funkcjonalność wymagająca przeciągania musi być dostępna alternatywą jednoklikową.
  • 2.5.8 Target Size (Minimum), AA: cele kliknięcia minimum 24×24 CSS piksele albo wystarczający odstęp od sąsiadów.
  • 3.2.6 Consistent Help, A: jeżeli mechanizm pomocy pojawia się na wielu stronach, musi być w tej samej kolejności względem innych elementów.
  • 3.3.7 Redundant Entry, A: dane raz wprowadzone w procesie nie mogą być wymagane do ponownego wpisania.
  • 3.3.8 Accessible Authentication (Minimum), AA: proces logowania nie może wymagać testu funkcji poznawczej, chyba że dostępna jest alternatywa.
  • 3.3.9 Accessible Authentication (Enhanced), AAA: ostrzejsza wersja powyższego.

Usunięte kryterium 4.1.1 Parsing dotyczyło poprawności składni HTML. Nowoczesne przeglądarki same naprawiają błędy parsowania, a problemy z duplikatami ID lub błędnymi rolami pokrywają inne kryteria.

Dla fundacji w 2026 najważniejsze są: 2.5.8 Target Size (większość fundacji ma za małe ikony social media i CTA), 2.4.11 Focus Not Obscured (sticky header zakrywa pierwszy element po Tabie), 3.3.7 Redundant Entry (formularze darowizny pytające dwa razy o adres).

3. Najczęstsze błędy WCAG na stronach fundacji (8 przykładów)

Lista z naszych audytów ostatnich kilkudziesięciu stron NGO. Każdy punkt: co to jest, dlaczego to problem, jak rozpoznać.

3.1 Biały tekst na pastelowym zdjęciu w sekcji hero

Klasyczny grzech główny. Hero z fotografią ze stocka (uśmiechnięta osoba na tle nieba), na nim biały nagłówek „Pomóż nam pomagać". W połowie szerokości ekranu kontrast spada poniżej 3:1, a osoba słabowidząca, użytkownik w słoneczny dzień na komórce albo czytnik OCR nie odczytają tekstu. Naruszone kryterium 1.4.3 Contrast (Minimum), poziom AA, wymaga 4,5:1 dla zwykłego tekstu i 3:1 dla dużego (18pt regular albo 14pt bold).

Jak rozpoznać: użyj WebAIM Contrast Checker, Stark albo TPGi Colour Contrast Analyser. Sprawdź kontrast w najsłabszym punkcie tła.

Naprawa: przyciemniony overlay (czarny semi-transparentny gradient 40–60 procent), solidne tło pod nagłówkiem (kafelek z padding) albo usunięcie tekstu na zdjęciu.

3.2 Galerie z wydarzeń bez atrybutów alt

Fundacja organizuje galę charytatywną, robi 80 zdjęć, wrzuca galerię. Wszystkie zdjęcia mają alt="" albo nazwę pliku „IMG_4521.jpg". Czytnik ekranu ogłasza „grafika, IMG 4521 dot jpg", „grafika, IMG 4522 dot jpg" osiemdziesiąt razy.

Naruszone kryterium 1.1.1 Non-text Content, poziom A.

Naprawa: napisz krótki, opisowy alt dla zdjęć przekazujących informację (np. „Marta Kowalska wręcza nagrodę laureatowi konkursu"). Zdjęcia czysto dekoracyjne oznacz pustym alt (alt=""), wtedy czytnik je pomija. Nie używaj „zdjęcie X", „obraz Y", bo czytniki same to anonsują.

3.3 Formularz darowizny bez label, bez aria-describedby

Najbolesniejsze, bo dotyka monetyzacji. Formularz przelewu ma ładne placeholdery („Imię", „Adres e-mail"), brak elementów <label> i brak komunikatów błędów wiązanych przez aria-describedby. Użytkownik czytnika ekranu „widzi" cztery pola edycji bez nazw.

Naruszone kryteria 1.3.1 Info and Relationships, 3.3.2 Labels or Instructions, 4.1.2 Name, Role, Value, wszystkie poziom A.

Naprawa: każde pole <input> ma <label for="…">. Komunikaty walidacji oznaczone aria-live="polite" i powiązane z polem przez aria-describedby. Placeholder traktuj jako podpowiedź, nie jako etykietę.

3.4 PDF-y sprawozdań rocznych jako skany

Fundacja drukuje sprawozdanie, podpisuje, skanuje na 300 DPI, wrzuca PDF do działu „Dokumenty". Plik to obrazek bez warstwy tekstowej. Czytnik ekranu mówi „pusty dokument", recenzent grantu nie skopiuje tabeli, użytkownik nie wyszuka frazy.

Naruszone kryteria 1.1.1 Non-text Content i 1.4.5 Images of Text (poziom AA).

Naprawa: eksportuj sprawozdanie z Worda lub InDesigna do tagowanego PDF (PDF/UA). Jeżeli musisz mieć podpisy, dołącz wersję skanu jako załącznik, ale jako dokument główny opublikuj wersję dostępną.

3.5 Karuzela hero bez pause/stop

Ruchoma karuzela trzech slajdów co cztery sekundy, bez przycisku pauzy. Osoba z dysleksją, dyspraksją, ADHD albo po prostu ucząca się polskiego nie zdąża przeczytać slajdu, zanim się zmieni.

Naruszone kryterium 2.2.2 Pause, Stop, Hide, poziom A.

Naprawa: dodaj widoczny przycisk pauzy/odtwarzania dostępny klawiaturą. Albo jeszcze lepiej: zrezygnuj z karuzeli. Heatmapy pokazują, że klikalność slajdu drugiego, trzeciego i kolejnych spada o 70–90 procent.

Banner cookies otwiera się jako modal nad treścią. Po wciśnięciu Tab focus krąży po przyciskach bannera i nie chce „wyjść" do reszty strony, dopóki użytkownik nie kliknie. Albo focus po zamknięciu wraca na początek strony, a nie do miejsca, w którym użytkownik był.

Naruszone kryteria 2.1.2 No Keyboard Trap (poziom A), 2.4.3 Focus Order (poziom A) i często 2.4.11 Focus Not Obscured (poziom AA, WCAG 2.2).

Naprawa: implementuj banner jako prawdziwy modal z prawidłowym focus trap (focus tylko w obrębie modala) i przywróceniem focusu po zamknięciu. Jeżeli używasz gotowej wtyczki RODO, sprawdź, czy jest reklamowana jako WCAG-compliant. Większość darmowych wtyczek nie jest.

3.7 Filmy bez napisów i transkrypcji

Fundacja nagrywa ośmiominutowy film z prezesem opowiadającym o misji. Wrzuca na YouTube z domyślnymi napisami automatycznymi. Automatyczne napisy YouTube w polskim mają błędność wynoszącą 15–30 procent dla mowy naturalnej, czyli co czwarte–piąte słowo jest niepoprawne. Dla osoby głuchej to nie jest dostępność.

Naruszone kryteria 1.2.2 Captions (Prerecorded), poziom A oraz 1.2.5 Audio Description (Prerecorded), poziom AA.

Naprawa: zamów ludzkie napisy (200–400 zł za minutę u profesjonalnych transkrybentów, taniej u społecznościowych). Opublikuj transkrypcję jako tekst pod filmem. Dla materiałów ważnych dodaj polski język migowy (PJM).

3.8 Ikony social media bez aria-label

Stopka ze sześcioma kolorowymi kółkami: Facebook, X, LinkedIn, YouTube, Instagram, TikTok. Linki bez tekstu, bez aria-label, bez title. Czytnik ekranu ogłasza „link, link, link, link, link, link".

Naruszone kryterium 4.1.2 Name, Role, Value, poziom A.

Naprawa: każda ikona dostaje aria-label, np. <a href="https://facebook.com/…" aria-label="Facebook fundacji XYZ, otwiera się w nowej karcie">. Jeżeli używasz biblioteki ikonowej (Font Awesome, Material Icons), pamiętaj, że samo <i class="fa-facebook"></i> jest dla czytnika niewidzialne.

4. Jak sprawdzić zgodność WCAG strony fundacji w 30 minut

Krótka odpowiedź: pełen audyt to dziesiątki godzin pracy z heurystykami i czytnikiem ekranu, ale w 30 minut zrobisz pre-screening, który da ci 60–70 procent obrazu. Cztery kroki.

4.1 Lighthouse + axe DevTools

Otwórz stronę w Chrome, F12, zakładka Lighthouse, zaznacz tylko „Accessibility", kliknij „Analyze page load". Lighthouse uruchamia podzbiór reguł axe-core (około 50 audytów) i daje ocenę 0–100 plus listę problemów. Lighthouse 100 nie oznacza „strona dostępna", oznacza „strona przeszła te konkretne testy". Dla porządku zainstaluj jeszcze rozszerzenie axe DevTools (Chrome lub Firefox), które uruchamia pełny zestaw około 96 reguł axe-core. Każdy znaleziony błąd przeczytaj, kliknij „inspect", zobacz w kodzie.

Co Lighthouse i axe wykrywają dobrze: brak alt na obrazkach, niski kontrast tekstu w prostych przypadkach, brak label przy input, zduplikowane id, brak atrybutu lang na html, błędna struktura nagłówków.

Czego nie wykrywają: czy alt jest sensowny (tylko że istnieje), czy kolejność focus jest logiczna, czy treść jest zrozumiała, czy modal poprawnie zarządza focusem, czy formularz waliduje błędy w sposób dostępny, czy karuzela ma pauzę. Według badań Deque axe wykrywa około 57 procent realnych błędów na stronie i pokrywa 30 procent kryteriów sukcesu WCAG, choć dla kryterium 1.4.3 Contrast trafia 83 procent przypadków.

4.2 Test klawiaturowy

Schowaj mysz. Wciśnij Tab. Powinieneś zobaczyć wyraźny focus indicator (obwódka, kontrast, podświetlenie) na pierwszym interaktywnym elemencie. Tab kolejny, kolejny, kolejny. Sprawdź:

  • Czy widać każdy focus? Czy nie znika pod sticky headerem albo cookie bannerem?
  • Czy kolejność jest logiczna (nawigacja, treść, stopka)?
  • Czy każdą funkcję można obsłużyć (Enter, Space, strzałki)?
  • Czy gdy wejdziesz w modal, focus „zamyka się" w nim, a po zamknięciu wraca na element wywołujący?
  • Czy formularz darowizny da się wypełnić bez myszy, łącznie z wyborem kwoty z radio buttonów?

Jeśli zacinasz się, zapisz. To są kryteria 2.1.1, 2.1.2, 2.4.3, 2.4.7 i 2.4.11.

4.3 Czytnik ekranu: NVDA na Windowsie, VoiceOver na macOS

NVDA jest darmowy, otwartoźródłowy, polskie głosy w paczce instalacyjnej (ze strony NV Access lub od wolontariuszy). Jeden z dwóch standardów branżowych obok JAWS (komercyjny, drogi) na Windowsie. Na macOS używaj wbudowanego VoiceOver (Cmd+F5).

Po włączeniu zamknij oczy (serio) i przejdź stronę:

  • Tab, słuchasz: czy nazwa linku ma sens? „Czytaj więcej" bez kontekstu to fail.
  • H (NVDA): skok po nagłówkach. Czy struktura H1 → H2 → H3 jest logiczna?
  • F: skok po formularzach. Czy każde pole ma nazwę?
  • D: skok po landmarkach. Czy strona ma <main>, <nav>, <footer>?

Trzydzieści minut z NVDA na własnej stronie powie ci więcej niż każdy automat.

4.4 Kontrast: Stark, Colour Contrast Analyser, WebAIM Contrast Checker

WebAIM Contrast Checker to darmowe narzędzie online: wklej kod hex tekstu i tła, dostajesz stosunek i ocenę WCAG AA/AAA. Stark to wtyczka do Figmy, Sketcha i przeglądarki, wskazuje kontrast w czasie projektowania. Colour Contrast Analyser (CCA) od TPGi pobiera kolory z dowolnego punktu ekranu pipetką i jest niezbędny do testowania kontrastu na zdjęciach lub gradientach.

Dla zwykłego tekstu wymóg AA to 4,5:1, dla dużego (18pt zwykły, 14pt pogrubiony) 3:1. Dla obrazków interfejsu (ikony, granice komponentów) 3:1, kryterium 1.4.11 Non-text Contrast.

5. Deklaracja dostępności: szablon i pułapki

Krótka odpowiedź: deklaracja dostępności w polskim sensie prawnym to obowiązek wyłącznie podmiotów publicznych w rozumieniu ustawy z 4 kwietnia 2019 (czyli w przypadku NGO: tych z art. 4 ust. 1 pkt 6, 7, 10 ustawy o pożytku albo realizujących zadania publiczne na podstawie umowy). Dla pozostałych fundacji to dobrowolne oświadczenie o dostępności, ale wymóg grantowy często de facto je wymusza.

5.1 Co musi zawierać

Art. 10 ustawy z 4 kwietnia 2019 wskazuje, że deklarację sporządza się z wykorzystaniem wzoru z załącznika do decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2018/1523. Obowiązkowe elementy (sekcja 1 załącznika do decyzji 2018/1523 oraz art. 10 ust. 3–5 ustawy):

  • nazwa podmiotu publicznego;
  • oświadczenie w sprawie dostępności i status zgodności (zgodna, częściowo zgodna, niezgodna ze wskazaniem powodu);
  • treści niedostępne (wymienione i opisane: dlaczego nie są dostępne, kiedy zostaną dostosowane);
  • data sporządzenia deklaracji;
  • data ostatniej aktualizacji;
  • metoda przygotowania deklaracji (samoocena albo audyt zewnętrzny ze wskazaniem audytora);
  • data publikacji strony lub aplikacji;
  • data ostatniej istotnej aktualizacji strony;
  • dane kontaktowe (komórka/zespół albo konkretna osoba) do zgłaszania problemów z dostępnością;
  • link do procedury wnioskowo-skargowej (z art. 18 ustawy);
  • skróty klawiszowe;
  • informacja o dostępności architektonicznej siedziby;
  • informacja o dostępności tłumacza języka migowego;
  • link do strony Rzecznika Praw Obywatelskich.

5.2 Wzór deklaracji dostępności 2.0

Deklaracja musi mieć określone identyfikatory w HTML (a11y-wstep, a11y-data-publikacja, a11y-osoba, a11y-email, a11y-procedura i tak dalej) zgodnie z „Warunkami technicznymi publikacji deklaracji dostępności" opublikowanymi przez Ministerstwo Cyfryzacji. Od 2025 obowiązuje wersja 2.0 warunków technicznych. Stary szablon z 2020 nie przejdzie automatycznego monitoringu, bo Ministerstwo skanuje deklaracje po identyfikatorach.

Aktualizacja: do 31 marca każdego roku oraz niezwłocznie po istotnej zmianie strony.

5.3 Najczęstsze pułapki

  • Deklaracja niedostępna cyfrowo. Wymóg z art. 10 ust. 1: deklaracja musi być sama w sobie dostępna. Plik PDF z podpisem prezesa nie spełnia tego wymogu, nawet gdyby wszystko inne było idealne.
  • Brak linku w stopce. Deklaracja musi być osiągalna podczas nawigacji po stronie. Praktyka: link w stopce widoczny na każdej podstronie.
  • Status „w pełni zgodna" bez audytu. Jeżeli zaznaczysz „strona w pełni zgodna", a Lighthouse wykrywa 12 problemów, narażasz się na zarzut wprowadzania w błąd. Lepiej „częściowo zgodna" z uczciwą listą znanych braków.
  • Stary szablon bez identyfikatorów technicznych. Wzór z 2020 roku różni się od wzoru 2.0 z 2025.
  • Brak procedury wnioskowo-skargowej. Art. 18 ustawy daje każdemu prawo żądać zapewnienia dostępności konkretnego elementu, podmiot ma 7 dni na reakcję (z możliwością przedłużenia do 2 miesięcy). Procedura musi być opisana w deklaracji.

5.4 Mechanizm zgłaszania uwag

Praktycznie: dane kontaktowe (e-mail, telefon, formularz) z osobą lub zespołem do spraw dostępności. Czas reakcji 7 dni, alternatywny dostęp jeżeli pełna dostępność niemożliwa, link do RPO jako instancja odwoławcza po wyczerpaniu procedury wewnętrznej. Dla fundacji niebędących podmiotem publicznym to nie jest obowiązek prawny, ale dobra praktyka i element wiarygodności.

Dla fundacji z grantów Funduszy Europejskich pamiętaj o procedurze zgłaszania niezgodności z Kartą Praw Podstawowych i Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych do Komitetu Monitorującego programu, która jest niezależna od deklaracji dostępności.

6. Plan naprawczy WCAG: low-hanging fruit, refaktor czy rebuild

Krótka odpowiedź: Lighthouse 42, axe pokazuje 60 błędów, klient panikuje. Naprawiać warto w trzech falach: low-hanging fruit (jeden tydzień), średni dystans (2–3 miesiące), strategia długoterminowa (przebudowa albo migracja).

6.1 Low-hanging fruit (1 tydzień)

Te poprawki wymagają redaktora i juniora frontendowego, nie wymagają designera ani redesignu:

  • Dodaj atrybuty alt do wszystkich obrazków przekazujących informację. Dekoracyjne oznacz alt="". Czas: 1 dzień na typową fundację z 200–500 obrazkami.
  • Popraw kontrast. Najczęściej dotyczy szarych podpisów (#999, #aaa), białego tekstu na obrazkach, kolorów linków. Odpowiedzialny: designer + frontend.
  • Dodaj <label> do każdego pola formularza. Naprawa formularza darowizny powinna być priorytetem nr 1.
  • Dodaj aria-label do ikon i linków bez tekstu (social media w stopce, ikona menu hamburgera, ikona koszyka jeśli jest).
  • Dodaj atrybut lang="pl" do <html>. Jednowierszowa zmiana, pomija ją 30 procent stron, wpływ na czytniki spore.
  • Dodaj widoczny focus indicator (CSS :focus-visible). Większość frameworków usuwa go domyślnie, trzeba przywrócić.
  • Dodaj „skip to main content" jako pierwszy element w body.

W ciągu tygodnia powinieneś podnieść Lighthouse z 42 do 75–85.

6.2 Średni dystans (2–3 miesiące)

Tu zaczynają się prace, które dotyczą architektury:

  • Audyt struktury nagłówków na każdej istotnej podstronie. Naprawić logiczną kolejność H1 → H2 → H3.
  • Naprawić wszystkie modale i drawery: focus trap, return focus, ESC do zamknięcia, role="dialog", aria-labelledby.
  • Naprawić cookie banner: nie blokuje Tab, nie zakrywa focusu, dostępny klawiaturowo.
  • Dodać napisy i transkrypcje do filmów (zlecić, nie polegać na automatach YouTube).
  • Naprawić PDF-y publikowane regularnie (sprawozdania, raporty): tagowanie, języki, struktura nagłówków, alty na grafikach. Dla starych PDF-ów uznać archiwizację albo zlecić remediację (typowy koszt: 30–60 zł za stronę).
  • Dodać deklarację dostępności w wymaganym formacie z identyfikatorami technicznymi.
  • Test z prawdziwym użytkownikiem czytnika ekranu. Jedna sesja kosztuje 600–1200 zł i odkrywa rzeczy, których żaden audyt heurystyczny nie odkryje.

Po tej fazie powinieneś być w okolicach 90+ Lighthouse i mieć uczciwą deklarację „częściowo zgodna" z krótką listą znanych braków.

6.3 Naprawa vs przepisanie od zera

Najtrudniejsza decyzja, najczęściej źle podejmowana w obie strony. Dwie heurystyki:

Naprawiaj, jeżeli:

  • strona jest w aktualnym stosie technologicznym (np. WordPress 6.x z dobrą hostowaną instalacją, Next.js z aktualnymi zależnościami),
  • design system jest spójny i komponentowy,
  • problemy są rozproszone, ale poszczególne błędy są punktowe (kontrast, alt, label),
  • masz analytics pokazujące, że strona działa, generuje konwersje, ma SEO,
  • budżet 15–40 tys. zł na remediację plus 5–10 tys. rocznie na utrzymanie.

Przepisz od zera, jeżeli:

  • strona jest na nieaktualnym CMS (Joomla 1.x, WordPress 4.x z wtyczkami z 2017 roku) z porzuconymi motywami,
  • struktura HTML jest nieratowalna (tabele do layoutu, divsoup, inline styles),
  • problemy są systemowe (każdy komponent ma ten sam błąd designerski),
  • design ma 8–10 lat i nie odpowiada misji,
  • budżet pozwala na 60–150 tys. zł rebuild zamiast 50 tys. „remediation, która i tak nie rozwiąże wszystkiego".

Trzecia ścieżka, często pomijana: częściowy refaktor. Zostawiasz CMS, przepisujesz frontend (motyw, komponenty) z nowym design systemem zgodnym z WCAG od początku. Działa dobrze przy WordPressie i innych CMS-ach, których adminem nie chcesz się zajmować, ale frontend jest największym problemem.

7. Case study: audyt WCAG fundacji medycznej w 2 tygodnie (deadline KPO)

Pokazujemy bez nazwy, bo NDA. Fundacja działa w obszarze ochrony zdrowia, czyli formalnie podmiot publiczny w rozumieniu ustawy z 4 kwietnia 2019. Strona zbudowana w 2020 roku na WordPressie z motywem premium, Lighthouse 42, axe wykrywał 87 problemów, brak deklaracji dostępności. Wniosek do KPO w ostatniej fazie oceny, recenzent wprost zaznaczył „brak zgodności z WCAG AA i brak deklaracji dostępności". Budżet projektu w wysokim sześciocyfrowym zakresie.

Pierwsza rozmowa: dwa tygodnie do uzupełnień, full audyt zewnętrzny niemożliwy w tym czasie. Decyzja: priorytet na krytyczne issue plus deklaracja dostępności, opisana uczciwie jako „częściowo zgodna".

Tydzień pierwszy: redaktor i frontend pracujący równolegle. Alt dla wszystkich obrazków na stronie głównej i 30 najczęściej odwiedzanych podstronach (analytics z GA4). Naprawiony kontrast (15 par kolorów do zmiany w design tokens). <label> do wszystkich formularzy. aria-label na ikonach. Focus indicator przywrócony. Skip-to-main dodany. Cookie banner przepisany.

Tydzień drugi: napisy do trzech kluczowych filmów na stronie głównej (zlecone profesjonalnemu transkrybentowi). PDF-y dwóch ostatnich sprawozdań rocznych przepisane z Worda do dostępnego PDF-a. Deklaracja dostępności spisana zgodnie z wzorem 2.0. Rejestracja jako skarżący się na własną stronę (test procedury) i naprawa odkrytych w ten sposób problemów.

Wynik po dwóch tygodniach: Lighthouse 89, axe 12 problemów (głównie miejsca wiadome i zaadresowane w deklaracji jako „do poprawy w terminie X"), deklaracja dostępności wdrożona z linkiem w stopce, procedura wnioskowo-skargowa działająca. Wniosek do KPO przeszedł.

Punkt, który chcemy podkreślić: nie chodziło o pełną zgodność, chodziło o wiarygodność. Recenzent grantu nie oczekuje 100/100 Lighthouse. Oczekuje, że organizacja zna swoje braki, ma plan ich naprawy i traktuje dostępność serio. Uczciwa deklaracja „częściowo zgodna" z konkretną listą i terminami broni się lepiej niż „w pełni zgodna" z zafałszowanym statusem.

8. Audyt WCAG dla fundacji: jak zacząć

Trzy ścieżki w zależności od tego, gdzie dziś jesteś.

Jeżeli chcesz zorientować się sam(a) w sytuacji. Skorzystaj z checklisty 20 punktów do samodzielnego pre-screeningu strony fundacji. Zawiera test Lighthouse, test klawiaturowy, test kontrastu i test sześciu najczęstszych błędów. Czas: 30–45 minut, nie wymaga znajomości HTML. Napisz do nas, prześlemy checklistę PDF.

Jeżeli wiesz, że masz problem, ale nie wiesz, jak duży. Umów konsultację 30 minut. W trakcie rozmowy przejdziemy razem przez Lighthouse, axe i pierwsze pięć stron z analytics, ocenimy skalę problemu i powiemy, czy wystarczy remediacja, czy potrzebujesz przebudowy. Umów bezpłatną konsultację.

Jeżeli masz deadline grantu albo umowy partnerskiej z urzędem. Pełen audyt z planem naprawczym, pisemnym raportem zgodnym z formatem akceptowalnym przez recenzentów grantów (lista kryteriów WCAG, zlokalizowane błędy w kodzie, priorytet, szacowany czas naprawy) plus deklaracja dostępności. Standardowy czas realizacji 10–14 dni roboczych. Zapytaj o ofertę audytu.

W każdym z tych trzech przypadków zachęcamy, żeby przed kontaktem przeczytać jeszcze jedną rzecz: zapis w regulaminie konkretnego grantu lub umowy, której dotyczy sprawa. Dziewięć razy na dziesięć precyzyjne sformułowanie wymogu („zgodność z WCAG 2.1 AA", „dostępność cyfrowa zgodnie z załącznikiem nr 2 do Wytycznych", „dostępność w zakresie zadania zleconego") decyduje o zakresie prac.

Najczęściej zadawane pytania

Czy fundacja musi mieć stronę zgodną z WCAG?
Nie zawsze. Obowiązek prawny z ustawy z 4 kwietnia 2019 obejmuje fundacje, które działają w sferze ochrony zdrowia, na rzecz osób z niepełnosprawnościami albo seniorów (art. 4 ust. 1 pkt 6, 7, 10 ustawy o pożytku publicznym). Pozostałe fundacje są łapane przez wymogi grantowe (Fundusze Europejskie 2021–2027, KPO, NIW), umowy o realizację zadań publicznych albo partnerstwa z urzędami.
Jaki poziom WCAG jest wymagany prawnie w Polsce?
WCAG 2.1 na poziomie AA. Tak stanowi ustawa z 4 kwietnia 2019 dla podmiotów publicznych oraz polska ustawa z 26 kwietnia 2024 wdrażająca EAA dla podmiotów gospodarczych. WCAG 2.2 jest aktualną rekomendacją W3C od października 2023 i normą ISO/IEC 40500:2025, ale polskie prawo nie odsyła do niego wprost (stan na maj 2026).
Co nowego wprowadza WCAG 2.2 w stosunku do WCAG 2.1?
WCAG 2.2 dodaje dziewięć kryteriów sukcesu (m.in. 2.4.11 Focus Not Obscured, 2.5.7 Dragging Movements, 2.5.8 Target Size minimum 24×24 piksele, 3.2.6 Consistent Help, 3.3.7 Redundant Entry, 3.3.8 Accessible Authentication) i usuwa kryterium 4.1.1 Parsing. Standard jest w pełni wstecznie zgodny z WCAG 2.1.
Ile kosztuje audyt WCAG dla strony fundacji?
Pre-screening automatyczny: 0 zł (Lighthouse, axe DevTools), 30 minut własnej pracy. Audyt manualny dla typowej strony fundacji (10–30 podstron, jeden formularz): 4 000–12 000 zł. Audyt z testami z użytkownikami i pełnym raportem zgodnym z formatem grantów: 12 000–25 000 zł. Audyt rozbudowanej platformy (e-learning, baza projektów, sklep): 25 000 zł i więcej.
Czy Lighthouse i axe wykrywają wszystkie błędy WCAG?
Nie. Według badań Deque automatyczne narzędzia wykrywają około 30–40 procent problemów WCAG. Lighthouse uruchamia podzbiór reguł axe-core (około 50 audytów), pełny axe DevTools około 96 reguł. Pozostałe 60–70 procent wymaga testu klawiaturowego, czytnika ekranu i oceny eksperckiej.
Jakie są kary za brak dostępności cyfrowej?
Z ustawy z 4 kwietnia 2019: do 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia (około 10 tys. zł) za uporczywe niezapewnianie dostępności strony, do 5 tys. zł za brak deklaracji dostępności. Z ustawy z 26 kwietnia 2024 wdrażającej EAA: do dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia, kary mogą być powtarzane. Dla beneficjentów grantów dodatkowo: ryzyko zakwestionowania kwalifikowalności wydatków i obowiązku zwrotu dofinansowania.

Czy Twój produkt cyfrowy spełnia wymogi UE?

EAA, WCAG, RODO, NIS2. Te regulacje już obowiązują. Podaj adres, sprawdzimy zgodność z prawem UE. Za darmo, wyniki w 48h.

WCAG 2.1 AARODO / cookiesNIS2 / bezpieczeństwoWyniki w ciągu 48h
Pomaga nam dobrać zakres audytu i pierwsze rekomendacje.

Co dokładnie dostaniesz w 48 godzin

Krótki, konkretny dokument z najważniejszymi rekomendacjami. Bez zobowiązań i bez pokazówki sprzedażowej.

Co dostaniesz

  • Krótki raport PDF (2-3 strony) z high-level oceną zgodności WCAG, RODO i NIS2
  • Top 3 ryzyka, które warto zaadresować w pierwszej kolejności
  • Listę quick winów, które możesz wdrożyć sam lub z dowolnym wykonawcą
  • Opcjonalną krótką rozmowę online, jeśli chcesz dopytać o wyniki

Kto to robi

  • Audyt prowadzi specjalista compliance z zespołu EPKO, wspierany automatycznymi skanerami (Lighthouse, axe-core, własne checklisty)
  • Masz bezpośredni kontakt z osobą, która podpisała się pod raportem, bez account managerów
  • Jeśli zdecydujesz się na współpracę nad naprawą, do projektu wchodzą Eryk (CTO) lub Patryk (CEO)

W jakiej formie

  • PDF wysyłany mailem, dostępny dla czytników ekranu
  • Krótkie podsumowanie wyników w treści odpowiedzi
  • Materiały zostają u Ciebie, możesz je przekazać działowi prawnemu lub IT
  • Czas: 48 godzin od potwierdzenia zgłoszenia, w dni robocze

Najczęstsze pytania o audyt

Czy muszę coś podpisać przed audytem?
Nie. Audyt jest darmowy i niezobowiązujący. Nie wysyłamy umów ani NDA na tym etapie. Jeśli zdecydujesz się na współpracę, dopiero wtedy podpisujemy umowę powierzenia danych i kontrakt na zakres prac.
Jak wykorzystujecie dane z mojego audytu?
Wyłącznie do przygotowania raportu dla Ciebie. Nie udostępniamy ich nikomu, nie wykorzystujemy w marketingu i nie tworzymy z nich case study bez Twojej pisemnej zgody. Dane usuwamy 90 dni po wysłaniu raportu, chyba że zaczniemy współpracę.
Czy audyt to tak naprawdę próba sprzedaży?
Nie. Raport zawiera konkretne ryzyka i quick winy, które możesz wdrożyć sami lub z dowolnym wykonawcą. Jeśli quick winy wystarczą, mówimy to wprost, nawet kosztem zlecenia.
Czy potrzebujecie dostępu do mojego systemu?
Nie do raportu wstępnego. Pracujemy na publicznie dostępnych częściach strony oraz na Twoich odpowiedziach w formularzu. Dostęp do panelu admin lub kodu omawiamy dopiero, jeśli wejdziemy w fazę naprawy.
Co jeśli moja strona jest dopiero w budowie?
Wtedy audyt jest jeszcze ważniejszy. Zaznacz „Jeszcze nie uruchomiliśmy" w skali, a my przeanalizujemy specyfikację, mockupy lub repozytorium i powiemy, co zaplanować przed wdrożeniem, żebyś nie poprawiał tego później.