WCAG 2.2 dla fundacji w 2026: kiedy musisz, kiedy warto i co naprawić w pierwszej kolejności

WCAG dla fundacji w 2026 roku to temat, który wraca przy każdym wniosku grantowym, najczęściej w ostatniej fazie oceny. Większość polskich fundacji żyje w jednym z dwóch przekonań. Pierwsze: „WCAG nas nie dotyczy, bo to dla urzędów". Drugie: „WCAG dotyczy wszystkich od 28 czerwca 2025, więc kupiliśmy audyt za 800 zł i mamy spokój". Oba są w połowie nieprawdziwe i oba kosztują. Pierwsze, gdy recenzent grantu zaznacza w arkuszu „strona niezgodna z WCAG 2.1 AA" i wniosek przepada w ostatniej fazie oceny. Drugie, gdy „audyt zgodności" okazuje się być PDF-em wygenerowanym z Lighthouse, który łapie góra 30 procent realnych problemów. W tym tekście rozjaśniamy trzy rzeczy: kiedy fundacja musi spełniać WCAG, dlaczego prawie zawsze warto, nawet jeśli nie musi, i co realnie naprawić w pierwszej kolejności, gdy audyt wyjdzie źle.

W KRS sektor 8 (organizacje pożytku publicznego i wolontariatu) zarejestrowanych jest około 30 tys. aktywnych fundacji w Polsce. Znaczna część z nich regularnie aplikuje o środki z Funduszy Europejskich, KPO, NIW lub realizuje zadania zlecone przez urzędy, co automatycznie wciąga je w wymóg WCAG, niezależnie od statusu „podmiotu publicznego". Krótka odpowiedź dla osoby, która chce ją wkleić do prezentacji dla zarządu: standardowa fundacja, prowadząca stronę informacyjną, zbierająca darowizny, publikująca raporty roczne i realizująca projekty z grantów, prawnie nie ma obowiązku zgodności z WCAG na podstawie ustawy z 4 kwietnia 2019 ani z EAA. Ma natomiast w praktyce taki obowiązek za każdym razem, gdy korzysta ze środków publicznych lub realizuje umowę z urzędem. Poniżej rozkładamy to na czynniki pierwsze.

Ustawa z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (Dz. U. 2019 poz. 848, tekst jednolity Dz. U. 2023 poz. 82, znowelizowana ustawą z 9 marca 2023, która weszła w życie 17 kwietnia 2023) wymaga zgodności z WCAG 2.1 na poziomie AA. Wymagania techniczne uznaje się za spełnione, gdy podmiot zapewnia dostępność z uwzględnieniem pkt 9, 10 i 11 normy EN 301 549 (Polska Norma wprowadzająca ETSI EN 301 549 V3.2.1:2021).

Krytyczny punkt dla fundacji to art. 2 ustawy. Wymienia on jednostki sektora finansów publicznych, państwowe jednostki organizacyjne, osoby prawne tworzone w celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, ich związki, oraz, w pkt 5: „organizacje pozarządowe, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (…) prowadzące działalność w sferze zadań publicznych wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 6, 7 lub 10 tej ustawy".

W praktyce ustawą objęte są te NGO, których cele statutowe obejmują:

Fundacja prowadząca telefon zaufania, hospicjum, ośrodek dla seniorów albo program wsparcia osób z niepełnosprawnością wzroku jest podmiotem publicznym w rozumieniu tej ustawy. Fundacja edukacyjna, kulturalna, ochrony środowiska, prawnicza, działająca na rzecz dzieci i młodzieży albo wspierająca przedsiębiorczość, nie jest, choćby otrzymywała dotacje. Stanowisko Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej w odpowiedzi udzielonej redakcji ngo.pl jest tu jednoznaczne: środki pozyskane z dotacji w ramach realizacji zadań publicznych nie powodują uznania organizacji za podmiot publiczny. Decyduje sfera celów statutowych.

Sankcje za naruszenie ustawy są ograniczone: do 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia (czyli przy obecnym poziomie do około 10 tys. zł) za nieuzasadnione i uporczywe niezapewnianie dostępności strony lub aplikacji oraz do 5 tys. zł za brak deklaracji dostępności albo brak wymaganych w niej elementów. Karę nakłada minister właściwy do spraw informatyzacji po dwóch lub trzech kolejnych monitoringach.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 (European Accessibility Act, EAA) została przeniesiona do polskiego prawa ustawą z 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (potocznie „Polski Akt o Dostępności", PAD). Ustawa weszła w życie 28 czerwca 2025 r. Organem nadzorczym dla usług cyfrowych jest m.in. Prezes Zarządu PFRON. W zakresie produktów i usług w obrocie wskazane są też inne organy nadzoru rynku.

EAA obejmuje katalog konkretnych produktów i usług: komputery konsumenckie i ich systemy operacyjne, terminale samoobsługowe (bankomaty, biletomaty, terminale płatnicze), czytniki e-booków, urządzenia telekomunikacyjne, usługi telekomunikacyjne, dostęp do audiowizualnych usług medialnych, e-booki i specjalistyczne oprogramowanie do nich, usługi bankowości detalicznej dla konsumentów, usługi handlu elektronicznego (e-commerce B2C), cyfrowe usługi informacyjne w transporcie pasażerskim. Ustawa wprost wyłącza mikroprzedsiębiorców (mniej niż 10 osób, obrót do 2 mln euro) świadczących usługi.

Co to znaczy dla fundacji?

Standardowa fundacja, która ma stronę informacyjną z formularzem darowizny, blogiem i raportami rocznymi, prawnie nie świadczy usług handlu elektronicznego w rozumieniu EAA. Darowizna nie jest umową sprzedaży konsumenckiej. Tu przepisy EAA nie sięgają.

Sytuacja zmienia się, gdy fundacja prowadzi:

Wówczas fundacja, jeżeli nie spełnia kryteriów mikroprzedsiębiorcy, jest „podmiotem gospodarczym" w rozumieniu PAD i podlega tym samym obowiązkom co firma komercyjna. Sankcje sięgają do dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia, a kary mogą być powtarzane, dopóki przedsiębiorca nie usunie naruszenia.

Dwa zdania, których warto się trzymać: EAA nie zmienił prawnej sytuacji fundacji prowadzącej tylko stronę informacyjną i pozyskującej darowizny. Zmienił ją radykalnie tylko dla fundacji prowadzących e-commerce lub usługi konsumenckie z katalogu ustawy.

Niezależnie od tego, czy fundacja jest „podmiotem publicznym", każda dotacja ze środków unijnych lub krajowych w obecnej perspektywie wymaga zgodności z WCAG. Trzy kluczowe źródła.

Fundusze Europejskie 2021–2027 (FENG, FERS, FEnIKS, FEdLŚ i programy regionalne). Dokumentem rozstrzygającym są „Wytyczne dotyczące realizacji zasad równościowych w ramach funduszy unijnych na lata 2021–2027", opublikowane przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Załącznik nr 2 do Wytycznych zawiera „Standardy dostępności dla polityki spójności 2021–2027", w tym standard cyfrowy. Stanowisko jest jednoznaczne: „Wszystkie produkty projektów (w tym usługi), które otrzymają dofinansowanie z FE, muszą być dostępne dla wszystkich ich użytkowników/użytkowniczek". Standard cyfrowy odsyła do WCAG 2.1 AA jako poziomu odniesienia. Niezgodność z Wytycznymi może skutkować zakwestionowaniem kwalifikowalności wydatków, w skrajnych przypadkach utratą dofinansowania i obowiązkiem zwrotu środków. Wszystkie programy FE umożliwiają oznaczanie wydatków na dostępność dedykowanym znacznikiem („Wydatki na dostępność") w SL2021.

KPO (Krajowy Plan Odbudowy). Komponent C „Transformacja cyfrowa" oraz Komponent F „Poprawa jakości instytucji" odwołują się wprost do dostępności jako warunku horyzontalnego. Reformy i inwestycje finansowane z KPO dziedziczą zasady dostępnościowe ze Strategii na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021–2030 oraz programu Dostępność Plus. W praktyce w regulaminach naborów pojawiają się klauzule typu: „Beneficjent zobowiązuje się do zapewnienia zgodności produktów cyfrowych z WCAG 2.1 na poziomie AA i opublikowania deklaracji dostępności".

NIW-CRSO (NOWEFIO, PROO, Fundusz Młodzieżowy, Program Wspierania Rozwoju Organizacji Poradniczych). Regulaminy edycji 2026, opublikowane jesienią 2025, kontynuują wymóg dostępności wynikający z umowy o realizację zadania publicznego. W praktyce zlecający publikuje materiały, formularze i strony projektowe zgodnie z wymogami dostępności, a beneficjent (fundacja) odpowiada za ich treść. Część konkursów dodaje kryteria strategiczne premiujące projekty zwiększające dostępność.

Fundusze Norweskie i EOG (IV edycja 2021–2028). Polska podpisała Memoranda of Understanding 23 kwietnia 2025, alokacja to 925 mln euro. Pierwsze nabory ruszają w 2026. Regulacje funduszy norweskich (Regulations on the implementation of the EEA/Norway Financial Mechanism 2021–2028) traktują dostępność jako zasadę przekrojową, a operatorzy programów (m.in. Fundusz Społeczeństwa Obywatelskiego) tradycyjnie wymagają od beneficjentów dostępnych stron projektów, dostępnych dokumentów i dostępnej promocji.

Fundusz Sprawiedliwości w komponentach kierowanych do NGO (np. wsparcie pokrzywdzonych) operuje w logice realizacji zadania publicznego, więc dziedziczy wymagania ustawy z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (art. 4 ust. 3) i ustawy o dostępności cyfrowej w zakresie zadania zleconego.

Praktyczna zasada: jeżeli przygotowujesz wniosek do programu finansowanego ze środków publicznych, czytasz regulamin, szukasz hasła „dostępność" lub „WCAG" i znajdziesz wymóg w 95 procentach przypadków. Brak hasła nie oznacza, że wymóg nie obowiązuje, bo Wytyczne równościowe są dla funduszy europejskich nadrzędne.

Według GUS BAEL osób z niepełnosprawnościami prawnymi jest w Polsce około 3,1 mln (dane za 2023), a osób deklarujących ograniczenia zdrowotne wpływające na codzienne funkcjonowanie blisko 7 mln. Do tego seniorzy, użytkownicy mobilni z ograniczonym kontrastem na słońcu i osoby z czasową niesprawnością (złamana ręka, infekcja oczu). Łącznie 15–20 procent użytkowników internetu w Polsce regularnie napotyka bariery, których WCAG dotyczy.

Dla fundacji, której misją jest pomoc, edukacja albo zmiana społeczna, niedostępna strona to zaprzeczenie misji. Konkretnie: pacjent z niepełnosprawnością wzroku, który nie wypełni formularza zgłoszenia. Senior, który nie kliknie przycisku darowizny, bo cel ma 18 pikseli. Osoba głucha, która nie zrozumie filmu z prezesem o programie wsparcia.

Trzy argumenty wymierne, nie misyjne:

Krótka definicja: WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) to międzynarodowy standard dostępności treści internetowych opracowywany przez W3C. Wersja 2.2 stała się oficjalną rekomendacją W3C 5 października 2023 (zaktualizowana 12 grudnia 2024) i normą ISO/IEC 40500:2025 z 21 października 2025. WCAG 2.2 jest w pełni wstecznie zgodny z WCAG 2.1 i 2.0, dodaje dziewięć nowych kryteriów sukcesu i usuwa jedno (4.1.1 Parsing).

Ważna asymetria: polskie prawo (ustawa z 4 kwietnia 2019, ustawa z 26 kwietnia 2024 wdrażająca EAA) nadal odsyła do WCAG 2.1 AA. Wytyczne równościowe Funduszy Europejskich również. Ale jeżeli budujesz lub odnawiasz stronę w 2026, koszt dorzucenia kryteriów 2.2 jest zerowy lub minimalny (większość to drobne zmiany CSS i UX), a w perspektywie 2–3 lat polskie prawo i regulaminy grantów na pewno przesuną się na 2.2. Tak więc: prawnie 2.1, ale buduj pod 2.2.

Cała struktura WCAG opiera się na czterech zasadach (akronim POUR):

Pod każdą zasadą znajdują się wytyczne, a pod nimi „kryteria sukcesu" oznaczone numerem trzyczęściowym (np. 1.4.3 to trzecie kryterium pod czwartą wytyczną pierwszej zasady).

Każde kryterium sukcesu ma przypisany poziom: A (najbardziej podstawowy), AA (rozszerzony) lub AAA (zaawansowany). Standardem prawnym i grantowym w Polsce, UE i większości jurysdykcji jest poziom AA. Oznacza to, że strona musi spełniać wszystkie kryteria poziomu A oraz wszystkie kryteria poziomu AA. Poziom AAA jest aspiracyjny: W3C wprost stwierdza, że nie zaleca się wymagania pełnej zgodności AAA dla całych stron, bo nie wszystkie treści da się do tego dostosować.

W WCAG 2.2 jest łącznie 86 kryteriów sukcesu (po dodaniu dziewięciu nowych i usunięciu 4.1.1 Parsing), z czego 30 na poziomie A, 24 na poziomie AA i 32 na poziomie AAA.

Dziewięć nowych kryteriów odpowiada na luki, które dotyczą realnej obsługi serwisów: ukrywanie focusu pod sticky headerem, drobne tap targety, wymuszone testy kognitywne przy logowaniu, powtarzanie tych samych danych w różnych formularzach.

Usunięte kryterium 4.1.1 Parsing dotyczyło poprawności składni HTML. Nowoczesne przeglądarki same naprawiają błędy parsowania, a problemy z duplikatami ID lub błędnymi rolami pokrywają inne kryteria.

Dla fundacji w 2026 najważniejsze są: 2.5.8 Target Size (większość fundacji ma za małe ikony social media i CTA), 2.4.11 Focus Not Obscured (sticky header zakrywa pierwszy element po Tabie), 3.3.7 Redundant Entry (formularze darowizny pytające dwa razy o adres).

Lista z naszych audytów ostatnich kilkudziesięciu stron NGO. Każdy punkt: co to jest, dlaczego to problem, jak rozpoznać.

Klasyczny grzech główny. Hero z fotografią ze stocka (uśmiechnięta osoba na tle nieba), na nim biały nagłówek „Pomóż nam pomagać". W połowie szerokości ekranu kontrast spada poniżej 3:1, a osoba słabowidząca, użytkownik w słoneczny dzień na komórce albo czytnik OCR nie odczytają tekstu. Naruszone kryterium 1.4.3 Contrast (Minimum), poziom AA, wymaga 4,5:1 dla zwykłego tekstu i 3:1 dla dużego (18pt regular albo 14pt bold).

Jak rozpoznać: użyj WebAIM Contrast Checker, Stark albo TPGi Colour Contrast Analyser. Sprawdź kontrast w najsłabszym punkcie tła.

Naprawa: przyciemniony overlay (czarny semi-transparentny gradient 40–60 procent), solidne tło pod nagłówkiem (kafelek z padding) albo usunięcie tekstu na zdjęciu.

Fundacja organizuje galę charytatywną, robi 80 zdjęć, wrzuca galerię. Wszystkie zdjęcia mają alt="" albo nazwę pliku „IMG_4521.jpg". Czytnik ekranu ogłasza „grafika, IMG 4521 dot jpg", „grafika, IMG 4522 dot jpg" osiemdziesiąt razy.

Naruszone kryterium 1.1.1 Non-text Content, poziom A.

Naprawa: napisz krótki, opisowy alt dla zdjęć przekazujących informację (np. „Marta Kowalska wręcza nagrodę laureatowi konkursu"). Zdjęcia czysto dekoracyjne oznacz pustym alt (alt=""), wtedy czytnik je pomija. Nie używaj „zdjęcie X", „obraz Y", bo czytniki same to anonsują.

Najbolesniejsze, bo dotyka monetyzacji. Formularz przelewu ma ładne placeholdery („Imię", „Adres e-mail"), brak elementów <label> i brak komunikatów błędów wiązanych przez aria-describedby. Użytkownik czytnika ekranu „widzi" cztery pola edycji bez nazw.

Naruszone kryteria 1.3.1 Info and Relationships, 3.3.2 Labels or Instructions, 4.1.2 Name, Role, Value, wszystkie poziom A.

Naprawa: każde pole <input> ma <label for="…">. Komunikaty walidacji oznaczone aria-live="polite" i powiązane z polem przez aria-describedby. Placeholder traktuj jako podpowiedź, nie jako etykietę.

Fundacja drukuje sprawozdanie, podpisuje, skanuje na 300 DPI, wrzuca PDF do działu „Dokumenty". Plik to obrazek bez warstwy tekstowej. Czytnik ekranu mówi „pusty dokument", recenzent grantu nie skopiuje tabeli, użytkownik nie wyszuka frazy.

Naruszone kryteria 1.1.1 Non-text Content i 1.4.5 Images of Text (poziom AA).

Naprawa: eksportuj sprawozdanie z Worda lub InDesigna do tagowanego PDF (PDF/UA). Jeżeli musisz mieć podpisy, dołącz wersję skanu jako załącznik, ale jako dokument główny opublikuj wersję dostępną.

Ruchoma karuzela trzech slajdów co cztery sekundy, bez przycisku pauzy. Osoba z dysleksją, dyspraksją, ADHD albo po prostu ucząca się polskiego nie zdąża przeczytać slajdu, zanim się zmieni.

Naruszone kryterium 2.2.2 Pause, Stop, Hide, poziom A.

Naprawa: dodaj widoczny przycisk pauzy/odtwarzania dostępny klawiaturą. Albo jeszcze lepiej: zrezygnuj z karuzeli. Klasyczne badanie Erika Runyona (Notre Dame, 2013) na danych telemetrii uczelnianej karuzeli hero pokazało, że klikalność pierwszego slajdu wynosi około 90 procent łącznych kliknięć karuzeli, a drugiego i kolejnych razem niespełna 10 procent. Późniejsze powtórki badania (Notre Dame 2017, Nielsen Norman 2019) potwierdziły wzorzec.

Banner cookies otwiera się jako modal nad treścią. Po wciśnięciu Tab focus krąży po przyciskach bannera i nie chce „wyjść" do reszty strony, dopóki użytkownik nie kliknie. Albo focus po zamknięciu wraca na początek strony, a nie do miejsca, w którym użytkownik był.

Naruszone kryteria 2.1.2 No Keyboard Trap (poziom A), 2.4.3 Focus Order (poziom A) i często 2.4.11 Focus Not Obscured (poziom AA, WCAG 2.2).

Naprawa: implementuj banner jako prawdziwy modal z prawidłową pułapką focusu (focus tylko w obrębie modala) i przywróceniem focusu po zamknięciu. Jeżeli używasz gotowej wtyczki RODO, sprawdź, czy jest reklamowana jako zgodna z WCAG. Większość darmowych wtyczek nie jest.

Fundacja nagrywa ośmiominutowy film z prezesem opowiadającym o misji. Wrzuca na YouTube z domyślnymi napisami automatycznymi. Automatyczne napisy YouTube w polskim mają (według własnych pomiarów porównawczych na 50 godzinach polskich nagrań w warunkach studyjnych vs nagrania w plenerze) Word Error Rate (WER) na poziomie 12–18 procent dla mowy studyjnej i 25–40 procent dla mowy plenerowej z szumem tła. Czyli co czwarte–piąte słowo jest niepoprawne. Dla osoby głuchej to nie jest dostępność, to mylące tłumaczenie.

Naruszone kryteria 1.2.2 Captions (Prerecorded), poziom A oraz 1.2.5 Audio Description (Prerecorded), poziom AA.

Naprawa: zamów ludzkie napisy. Sama transkrypcja PL kosztuje zazwyczaj 8–25 zł za minutę u profesjonalnych transkrybentów, pełna usługa SDH (synchronizacja czasowa, atrybucja mówcy, oznaczenia dźwięków) to 30–80 zł za minutę. Koszt rośnie przy dodaniu PJM albo wersji angielskiej. Opublikuj transkrypcję jako tekst pod filmem. Dla materiałów kluczowych (przekaz misji, rekrutacja, instruktaże) dodaj polski język migowy (PJM).

Stopka ze sześcioma kolorowymi kółkami: Facebook, X, LinkedIn, YouTube, Instagram, TikTok. Linki bez tekstu, bez aria-label, bez title. Czytnik ekranu ogłasza „link, link, link, link, link, link".

Naruszone kryterium 4.1.2 Name, Role, Value, poziom A.

Naprawa: każda ikona dostaje aria-label, np. <a href="https://facebook.com/…" aria-label="Facebook fundacji XYZ, otwiera się w nowej karcie">. Jeżeli używasz biblioteki ikonowej (Font Awesome, Material Icons), pamiętaj, że samo <i class="fa-facebook"></i> jest dla czytnika niewidzialne.

Krótka odpowiedź: pełen audyt to dziesiątki godzin pracy z heurystykami i czytnikiem ekranu, ale w 30 minut zrobisz wstępny przegląd, który da ci 60–70 procent obrazu. Cztery kroki.

Otwórz stronę w Chrome, F12, zakładka Lighthouse, zaznacz tylko „Accessibility", kliknij „Analyze page load". Lighthouse uruchamia podzbiór reguł axe-core (około 50 audytów) i daje ocenę 0–100 plus listę problemów. Lighthouse 100 nie oznacza „strona dostępna", oznacza „strona przeszła te konkretne testy". Dla porządku zainstaluj jeszcze rozszerzenie axe DevTools (Chrome lub Firefox), które uruchamia pełny zestaw około 96 reguł axe-core. Każdy znaleziony błąd przeczytaj, kliknij „inspect", zobacz w kodzie.

Co Lighthouse i axe wykrywają dobrze: brak alt na obrazkach, niski kontrast tekstu w prostych przypadkach, brak label przy input, zduplikowane id, brak atrybutu lang na html, błędna struktura nagłówków.

Czego nie wykrywają: czy alt jest sensowny (tylko że istnieje), czy kolejność focus jest logiczna, czy treść jest zrozumiała, czy modal poprawnie zarządza focusem, czy formularz waliduje błędy w sposób dostępny, czy karuzela ma pauzę. Według własnych badań Deque axe-core pokrywa około 30 procent kryteriów sukcesu WCAG (jako reguły), a w testach na realnych stronach wykrywa około 57 procent zaistniałych naruszeń. Dla kryterium 1.4.3 Contrast trafia w 83 procentach przypadków, dla 1.1.1 Non-text Content (obecność alt) bliżej 100 procent. Dla kryteriów wymagających oceny semantycznej (logika nagłówków, sensowność etykiet, focus order) automaty są bezradne.

Schowaj mysz. Wciśnij Tab. Powinieneś zobaczyć wyraźny focus indicator (obwódka, kontrast, podświetlenie) na pierwszym interaktywnym elemencie. Tab kolejny, kolejny, kolejny. Sprawdź:

Jeśli zacinasz się, zapisz. To są kryteria 2.1.1, 2.1.2, 2.4.3, 2.4.7 i 2.4.11.

NVDA jest darmowy, otwartoźródłowy, polskie głosy w paczce instalacyjnej (ze strony NV Access lub od wolontariuszy). Według WebAIM Screen Reader Survey (#10, 2024) NVDA jest dziś najczęściej używanym czytnikiem ekranu na Windowsie wśród osób z niepełnosprawnością wzroku. JAWS (komercyjny, drogi) jest w odwrocie wobec NVDA, ale wciąż obecny w urzędach i większych organizacjach z licencjami korporacyjnymi. Na macOS używaj wbudowanego VoiceOver (Cmd+F5).

Po włączeniu zamknij oczy (serio) i przejdź stronę:

Trzydzieści minut z NVDA na własnej stronie powie ci więcej niż każdy automat.

WebAIM Contrast Checker to darmowe narzędzie online: wklej kod hex tekstu i tła, dostajesz stosunek i ocenę WCAG AA/AAA. Stark to wtyczka do Figmy, Sketcha i przeglądarki, wskazuje kontrast w czasie projektowania. Colour Contrast Analyser (CCA) od TPGi pobiera kolory z dowolnego punktu ekranu pipetką i jest niezbędny do testowania kontrastu na zdjęciach lub gradientach.

Dla zwykłego tekstu wymóg AA to 4,5:1, dla dużego (18pt zwykły, 14pt pogrubiony) 3:1. Dla obrazków interfejsu (ikony, granice komponentów) 3:1, kryterium 1.4.11 Non-text Contrast.

Krótka odpowiedź: deklaracja dostępności w polskim sensie prawnym to obowiązek wyłącznie podmiotów publicznych w rozumieniu ustawy z 4 kwietnia 2019 (czyli w przypadku NGO: tych z art. 4 ust. 1 pkt 6, 7, 10 ustawy o pożytku albo realizujących zadania publiczne na podstawie umowy). Dla pozostałych fundacji to dobrowolne oświadczenie o dostępności, ale wymóg grantowy często de facto je wymusza.

Art. 10 ustawy z 4 kwietnia 2019 wskazuje, że deklarację sporządza się z wykorzystaniem wzoru z załącznika do decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2018/1523. Obowiązkowe elementy (sekcja 1 załącznika do decyzji 2018/1523 oraz art. 10 ust. 3–5 ustawy):

Deklaracja musi mieć określone identyfikatory w HTML (a11y-wstep, a11y-data-publikacja, a11y-osoba, a11y-email, a11y-procedura i tak dalej) zgodnie z „Warunkami technicznymi publikacji deklaracji dostępności" opublikowanymi przez Ministerstwo Cyfryzacji. Od 2025 obowiązuje wersja 2.0 warunków technicznych. Stary szablon z 2020 nie przejdzie automatycznego monitoringu, bo Ministerstwo skanuje deklaracje po identyfikatorach.

Aktualizacja: do 31 marca każdego roku oraz niezwłocznie po istotnej zmianie strony.

Praktycznie: dane kontaktowe (e-mail, telefon, formularz) z osobą lub zespołem do spraw dostępności. Czas reakcji 7 dni, alternatywny dostęp jeżeli pełna dostępność niemożliwa, link do RPO jako instancja odwoławcza po wyczerpaniu procedury wewnętrznej. Dla fundacji niebędących podmiotem publicznym to nie jest obowiązek prawny, ale dobra praktyka i element wiarygodności.

Dla fundacji z grantów Funduszy Europejskich pamiętaj o procedurze zgłaszania niezgodności z Kartą Praw Podstawowych i Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych do Komitetu Monitorującego programu, która jest niezależna od deklaracji dostępności.

Krótka odpowiedź: Lighthouse 42, axe pokazuje 60 błędów, klient panikuje. Naprawiać warto w trzech falach: low-hanging fruit (jeden tydzień), średni dystans (2–3 miesiące), strategia długoterminowa (przebudowa albo migracja).

Te poprawki wymagają redaktora i juniora frontendowego, nie wymagają designera ani redesignu:

W ciągu tygodnia powinieneś podnieść Lighthouse z 42 do 75–85.

Tu zaczynają się prace, które dotyczą architektury:

Po tej fazie powinieneś być w okolicach 90+ Lighthouse i mieć uczciwą deklarację „częściowo zgodna" z krótką listą znanych braków.

Najtrudniejsza decyzja, najczęściej źle podejmowana w obie strony. Dwie heurystyki:

Naprawiaj, jeżeli:

Przepisz od zera, jeżeli:

Trzecia ścieżka, często pomijana: częściowy refaktor. Zostawiasz CMS, przepisujesz frontend (motyw, komponenty) z nowym design systemem zgodnym z WCAG od początku. Działa dobrze przy WordPressie i innych CMS-ach, których adminem nie chcesz się zajmować, ale frontend jest największym problemem.

Najczęstsza pułapka, w którą fundacje wpadają w panice grantowej. Sprzedawca dzwoni i mówi: „Macie WCAG za 49 USD miesięcznie, instalujemy widget w 5 minut". Widget to kolorowy „człowieczek z kółkiem" w rogu ekranu, który pozwala zmienić rozmiar tekstu, kontrast, fonty.

Cztery powody, dla których to nie działa:

Stanowisko społeczności WebAIM, Deque, W3C i Lainey Feingold (czołowa amerykańska prawniczka ds. dostępności) jest spójne: overlay'e są szkodliwe i nie spełniają WCAG. Rekomendacja: nie instaluj. Jeżeli już masz, odinstaluj i zainwestuj te 600 USD rocznie w jeden dzień pracy programisty z WCAG.

Pokazujemy bez nazwy, bo NDA. Fundacja działa w obszarze ochrony zdrowia, czyli formalnie podmiot publiczny w rozumieniu ustawy z 4 kwietnia 2019. Strona zbudowana w 2020 roku na WordPressie z motywem premium, Lighthouse 42, axe wykrywał 87 problemów, brak deklaracji dostępności. Wniosek do KPO w ostatniej fazie oceny, recenzent wprost zaznaczył „brak zgodności z WCAG AA i brak deklaracji dostępności". Budżet projektu w wysokim sześciocyfrowym zakresie.

Pierwsza rozmowa: dwa tygodnie do uzupełnień, pełen audyt zewnętrzny niemożliwy w tym czasie. Decyzja: priorytet na krytyczne błędy plus deklaracja dostępności, opisana uczciwie jako „Częściowo zgodna”.

Tydzień pierwszy: redaktor i frontend pracujący równolegle. Alt dla wszystkich obrazków na stronie głównej i 30 najczęściej odwiedzanych podstronach (dane z GA4). Naprawiony kontrast (15 par kolorów do zmiany w design tokenach). <label> do wszystkich formularzy. aria-label na ikonach. Focus indicator przywrócony. Skip-to-main dodany. Cookie banner przepisany.

Tydzień drugi: napisy do trzech kluczowych filmów na stronie głównej (zlecone profesjonalnemu transkrybentowi). PDF-y dwóch ostatnich sprawozdań rocznych przepisane z Worda do dostępnego PDF-a. Deklaracja dostępności spisana zgodnie z wzorem 2.0. Rejestracja jako skarżący się na własną stronę (test procedury) i naprawa odkrytych w ten sposób problemów.

Wynik po dwóch tygodniach: Lighthouse 89, axe 12 problemów (głównie miejsca wiadome i zaadresowane w deklaracji jako „do poprawy w terminie X"), deklaracja dostępności wdrożona z linkiem w stopce, procedura wnioskowo-skargowa działająca. Wniosek do KPO przeszedł.

Punkt, który chcemy podkreślić: nie chodziło o pełną zgodność, chodziło o wiarygodność. Recenzent grantu nie oczekuje 100/100 Lighthouse. Oczekuje, że organizacja zna swoje braki, ma plan ich naprawy i traktuje dostępność serio. Uczciwa deklaracja „częściowo zgodna" z konkretną listą i terminami broni się lepiej niż „w pełni zgodna" z zafałszowanym statusem.

Trzy ścieżki w zależności od tego, gdzie dziś jesteś. We wszystkich trzech pracujemy w formacie zgodnym z WCAG-EM (Evaluation Methodology W3C), który jest standardem akceptowanym przez recenzentów grantów krajowych i międzynarodowych. Dla potrzeb partnerstw z administracją amerykańską albo dużą korporacją międzynarodową sporządzamy też raport VPAT 2.5 / ACR (Accessibility Conformance Report).

Jeżeli chcesz zorientować się sam(a) w sytuacji. Skorzystaj z checklisty 20 punktów do samodzielnego pre-screeningu strony fundacji. Zawiera test Lighthouse, test klawiaturowy, test kontrastu i test sześciu najczęstszych błędów. Czas: 30–45 minut, nie wymaga znajomości HTML. Napisz do nas, prześlemy checklistę PDF.

Jeżeli wiesz, że masz problem, ale nie wiesz, jak duży. Umów konsultację 30 minut. W trakcie rozmowy przejdziemy razem przez Lighthouse, axe i pierwsze pięć stron z analytics, ocenimy skalę problemu i powiemy, czy wystarczy remediacja, czy potrzebujesz przebudowy. Umów bezpłatną konsultację.

Jeżeli masz deadline grantu albo umowy partnerskiej z urzędem. Pełen audyt z planem naprawczym, pisemnym raportem WCAG-EM (lista kryteriów, zlokalizowane błędy w kodzie, priorytet, szacowany czas naprawy) plus deklaracja dostępności. Standardowy czas realizacji 10–14 dni roboczych. Zapytaj o ofertę audytu.

Rynkowe widełki cenowe (żebyś wiedział, czego oczekiwać przed rozmową):

Więcej o tym, jak pracujemy z fundacjami i organizacjami pożytku publicznego, w naszej ofercie dla fundacji. Pozostałe regulacje UE (NIS2, AI Act, RODO, MDR) opisujemy w sekcji regulacje.

W każdym z tych trzech przypadków zachęcamy, żeby przed kontaktem przeczytać jeszcze jedną rzecz: zapis w regulaminie konkretnego grantu lub umowy, której dotyczy sprawa. Dziewięć razy na dziesięć precyzyjne sformułowanie wymogu („zgodność z WCAG 2.1 AA", „dostępność cyfrowa zgodnie z załącznikiem nr 2 do Wytycznych", „dostępność w zakresie zadania zleconego") decyduje o zakresie prac.